Woda butelkowana a środowisko - co warto wiedzieć

Butelka wody Sodastream oraz szklanka wody z cytryną


Kampanie społeczne i edukacja dotycząca zdrowych nawyków sprawiły, że większość z nas doskonale wie, jak ważna w diecie człowieka jest woda. Każdego dnia powinniśmy wypijać jej co najmniej 1,5 litra [1]. Jak nic innego gasi pragnienie, ułatwia trawienie i poprawia samopoczucie. Warto jednak pamiętać, że od tego, jaką wodę wybieramy, zależy nie tylko nasze zdrowie, ale także kondycja środowiska. Tymczasem według badania przeprowadzonego w 2024 r. przez ABR Sesta i SYNO zaledwie 18% Polaków pije głównie wodę z kranu [2]. Dlaczego warto do nich dołączyć?

 

Spis treści:

Ślad węglowy, marnotrawstwo wody i niszczenie środowiska – prawdziwy koszt wody butelkowanej

Jeśli nie woda w butelce, to co?

Plastikowe butelki i system kaucyjny

Mikroplastik w wodzie, powietrzu i glebie

Dlaczego plastik jest szkodliwy?

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

 

Ślad węglowy, marnotrawstwo wody i niszczenie środowiska – prawdziwy koszt wody butelkowanej

Plastikowe butelki jednorazowe - nieduże, poręczne, dostępne w każdym, nawet najmniejszym sklepie. Wielu z nas nie zastanawia się nad tym, jak olbrzymi mają wpływ na środowisko naturalne.

  • W 2019 r. oszacowano, że każdego dnia zużywa się aż 9 milionów baryłek ropy naftowej, by wytworzyć politereftalan etylenu (czyli popularny PET, w którym najczęściej kupujemy wodę butelkowaną) [3]. Duże ilości energii i paliw pochłania też transport powstałych produktów.
  • Do wyprodukowania wody butelkowanej potrzebne są o wiele większe ilości wody niż te znajdujące się wewnątrz butelki. Przykładowo, do produkcji jednorazowej butelki PET o pojemności 1 l trzeba zużyć – w zależności od źródeł – od 1,39 [4] do 3 litrów wody [5]. Sięgając po wodę butelkowaną, zużywamy nie tylko jej zawartość, ale też wodę, która została zużyta do jej produkcji. To ogromne marnotrawstwo, zważywszy na coraz większe deficyty wody.

  • Jednorazowa butelka służy nam średnio tylko kilka minut. Po wypiciu zawartości od razu ją wyrzucamy (a przynajmniej powinniśmy, bo wielokrotne napełnianie jej wodą jest szkodliwe dla zdrowia).

Jeśli nie woda w butelce, to co?

Najprostszym sposobem jest po prostu zmiana swoich codziennych nawyków. Podczas zakupów unikaj produktów zapakowanych w plastik. Jednorazowe butelki zastąp butelkami wielkokrotnego użytku, np. tymi, które możesz zamówić wraz z saturatorami SodaStream. Butelkę szklaną możesz używać przez wiele lat, a butelkę z Tritanu przez ok. 4 lata. W ten sposób zastąpisz jednorazowe butelki wielorazowymi.

Zalety butelek sodastream - infografika

Plastikowe butelki i system kaucyjny

Wielorazowa butelka SodaStream to wygodna alternatywa dla kupowania wody w butelkach – bez noszenia zgrzewek ze sklepu. Od 1 października 2025 r. każdy, kto kupuje napój w puszce albo butelce plastikowej lub szklanej, dopłaca: 

  • 50 gr za butelkę plastikową (do 30 l)
  • 50 gr za puszkę aluminiową (do 1 l)
  • 1 zł za butelkę szklaną (do 1,5 l).

Ta opłata jest co prawda zwrotna. Musisz jednak oddać puste opakowanie do wyznaczonego punktu. A to wymaga pamiętania o zwrocie, zabiera czas i wymusza przechowywanie butelek w domu.

Do prowadzenia zbiórki zostały na razie zobowiązane wyłącznie sklepy wielkopowierzchniowe. Pozostałe dobrowolnie decydują o odbiorze butelek (choć muszą pobierać kaucję przy sprzedaży). Zwrot następuje tylko wtedy, gdy butelka lub puszka jest pusta, nieuszkodzona i ma czytelną etykietę z kodem kreskowym oraz symbolem systemu kaucyjnego. Nie potrzebujesz okazywać paragonu. 

Mikroplastik w wodzie, powietrzu i glebie

Kolejnym problemem związanym z wodą butelkowaną jest mikroplastik. To cząstki plastiku, których wielkość nie przekracza 5 mm. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że mikroplastik znajduje się niemal wszędzie – jest w powietrzu, którym oddychamy, wodzie pitnej i glebie. Trafił tam wskutek rozpadu większych elementów plastikowych oraz produkcji drobnych cząstek, będących składnikiem czyściw czy kosmetyków. Połykany przez drobne morskie stworzenia finalnie ląduje na naszych talerzach. Każdego roku zjadamy go całkiem sporo – ponad 250 gramów [6]. To tyle, co trzy pączki.

Więcej informacji na temat mikroplastiku znajdziesz w naszym artykule.

Dlaczego plastik jest szkodliwy?

Plastik bez wątpienia jest jednym z największych wynalazków dwudziestego wieku. Tani, lekki, wytrzymały, łatwy w produkcji i niezwykle plastyczny materiał wkradł się do niemal każdej sfery naszego życia. Poranek zaczynamy od umycia zębów plastikową szczoteczką i nałożenia kremu z mikroplastikiem. Następnie jemy żywność zapakowaną w folię, wkładamy ubrania ze sztucznych włókien i wsiadamy do auta o plastikowych elementach. Bardzo ciężko jest obyć się bez sztucznych tworzyw. Jednak niektóre z nich mogą być bardzo niebezpieczne dla naszego zdrowia.

Bądź bezpieczny - infografika


Tworzywa sztuczne to szeroka grupa materiałów o różnych właściwościach i zastosowaniach. Dla własnego bezpieczeństwa warto znać rodzaje plastiku i symbole obecne na każdym opakowaniu.

Warto pamiętać, że związki mogą przenikać do wody również wtedy, gdy butelka jest narażona na działanie promieni słonecznych, co często można zauważyć w polskich sklepach.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Jak plastikowe butelki wpływają na środowisko?
+

Plastikowe butelki pozostawiają po sobie ślad wodny i węglowy, bo do ich produkcji wykorzystuje się duże ilości wody oraz ropy naftowej.

Na czym polega system kaucyjny (depozytowy)?
+

W systemie depozytowym do każdej zakupionej butelki: szklanej (do 1,5 l), plastikowej (do 3 l) lub aluminiowej (do 1 l) jest doliczana kaucja. Można ją odzyskać, zwracając niezniszczone opakowanie (z kodem i symbolem systemu kaucyjnego) w wyznaczonym punkcie, np. w sklepie o powierzchni powyżej 200 m kw.

Co to jest mikroplastik?
+

To cząstki plastiku, których wielkość nie przekracza 5 mm. Niewidoczne gołym okiem znajdują się w glebie, wodzie, powietrzu, a nawet w żywności i wodzie butelkowanej.

"); background-position: center; background-repeat: no-repeat; }